The Maccabaean · Vol. II, No. 2 · February 1902
103printed page
scan 51 of 80

אונשטערבליכקייט

דיא נשמה און איהרע פילאזאפען. דיא שורות אויף דער מצבה און דיא מליצה אויפ'ן הערצען. וואס דער דיינקער ווייס ניט און וואס דיא געפיהלען ווייסען יא.

א בליק פון יענער זייט קבר.

פון ג. זעליקאָוויץ.

נפשנו כצפור נמלטה...הפח נשבר ואנחנו נמלטנו.

(תהלים קכ״ר. ו.)

אבנעשפענעלט איהר ריינע זעעלע, זי איז ער ווען דער טרייסט פון אלע וואס האבען איהר בענריסט; אבער זי איז נעשטארבען: עלטערן, פריינדע און פאמיליע האבען אויסנעשטרעקט א פריינדליכע האנד זי א צו רעטען; זי האבען אבער ניט נעקענט, און זי איז נעשטארבען! וואס? איז זי ווירקליך אבנעשטארבען מיט איהרע אלע מעלות, אדער זי איז בלויז נעשטארבען? איז נאר ניטא פון יענער זייט קבר א לאנד, וואו זאלבע זיסע נפשות זאללען לעבען און ליעבען? זעהט ליעבע פילאזאפען, זאגט ניט „ניין“ — איך בעט אייך זאגט ניט „ניין“...

איך האב אמאל נעזעהן שטארבען א מענש וואס איז געווען געבענשט מיט אלעס וואס א שטערב־ ליכער מענש קען נור פערלאנגען: ער איז דורכ־ געלאפען א האלבע וועלט און איבעראל האט ער פערשפרייט דיא שטראהלען פון חכמה צו זיינע שוועסטער און ברידער; איבעראל האט ער גע־ זייט ברכות. ער האט ניט געקוקט אויף דיא שלעכטע מענשען וואס האבען איהם פערפאלגט אויף יעדען טריט. ווען ער האט נור געזוכט דעם געווענליכען וועג וויא אזוי צו לערנען דעם מענ־ שען דענקען, לעבען און ליעבען, — ער איז אבער געשטארבען! איז דיעזער שטערן ווירקליך אונ־ טערגעגאנגען? האט דער טהרה־ברעט ווירקליך אויסגעלאשען אלע זיינע געטליכע שטראהלען באלד וויא זיין דופק האט אויפגעהערט צו קלא־ פען? זאגט מיר פילאזאפען, ווילט איהר אז דער קבר זאלל קענען פערניכטען דיעזע עדעלע געדאנ־ קען וואס האבען געשפאלטען דעם היממעל, און שטום מאכען דיא הייליגע בלומען־שפראך וואס האט פערשלעפערט מלאכים?

ליכט, לעבען, שעהנקייט, גלאנץ, ליעבע אוןפריינדשאפט! איז נאר אייער נעסט אויף די זעזעערד? שטארבט איהר אויך מיט דעם קערפער??דיא וויסטנשאפט זאגט „איך ווייס ניט“ אונדאס הערץ שרייט „איך ווייס!“

איך האב אמאל נעזעהן שטארבען א מאן וואס איז נעזעהן דיא פרייד פון זיינע פריינדע, דער שטאלץ פון זיין פאמיליע און דיא האפנונג פון זיינע לאנדסלייט. ער איז אבער נעשטארבען! דאס איז נעזעהן א צופיעל טהייערער קרבן אויפ'ן מזבח פון טויט! טאלענט, בילדונג האבען נע־גלענצט אין זיינע אויגען, און דיא ליעבע פריינד־שאפט האט זיך אבגעשפיעגעלט אין זיין יונגעס נעזיכט. ער האט נור וואס ארויפגעטרעטען אויפ'ן שטורעם, זיין עדעלע ברוסט איז נאך נעזעהן אָן־געפיללט מיט גאלדענע האפנונג! ער איז אבער נעשטארבען!

ער איז נעשטארבען, און זיין פלאטץ האט פער־נומען א מאן פון אונוויסענהייט, נראבע ערציעהונג און פולל חוצפה. זאנט, מיינע ליעבע פילאָזאָפּען: איז שוין נאר ניטא א לאנד נאכ'ן טויט, וואו אר־דענטליכקייט, עדעליקייט און בילדונג זאללען מעהר ניט בעפלעקט ווערען פון נעמיינהייט, פערדאר־בענהייט און נראבקייט?

איך האב אמאל נעזעהן שטארבען איין איינציגע יונגע טאכטער, זי איז נעזעהן שען ווי א דער טאנ־און ווי א איהרע טהאטען: דער שלייער פון קינד־שע אונשולד און הייסע ליעבשאפט האט אויסנע־פלאסטערט איהר ליעבעס נעזיכט; אין איהר יע־דעס ווארט, אין איהר זיסען שמייכעל האט זיך